Arsalarının kullanım şeklini değiştirmek isteyen kişilerin arsa cins değişikliği yapmaları gerekir. Peki arsa cins değişikliği nedir ve nasıl yapılır?
Cins tashihi, tapuda kayıtlı bir taşınmazın niteliğinin değiştirilerek başka bir tapu kütüğüne tescil edilmesi olarak tanımlanmaktadır. Örneğin cins tashihi, sahibi olunan binanın yıktırılarak arsa haline getirilmek istenmesi durumunda tapu sicilinde binanın niteliğinin arsa olarak gösterilmesi olarak da ifade edilebilir. Ya da bir arsanın üzerine bina inşa edilmek isteniyorsa bu durumda tapu kütüğünde arsanın bina olarak gösterilmesi işlemi de cins değişikliğinin bir örneği olarak gösterilebilir.
Arsa Cins Değişikliği Nasıl Yapılır?
Arsa cins değişimi işlemlerinde en sık rastlanılan şey; arsa veya araziler üzerine yeni bina inşa edilmesi veya mevcut binanın yıkılarak arsa haline dönüştürülmesi olmaktadır. Arsa veya araziler üzerine yeni bina inşa edilmesi için yapılacak işlemler şu şekilde gerçekleşmektedir:
• Yapının iskana uygun olması halinde belediye veya valilikler cins tashihi yapılması için kadastro müdürlüğüne yazı yazılır.
• Kadastro müdürlüğü mahallinde gerekli ölçümü yapıp, tescil bildirimini düzenleyerek tapu sicil müdürlüğüne gönderilir.
• Tapu sicil müdürlüğü tescili sağladıktan sonra, kadastro müdürlüğüne durumu bildirmekte, kadastro müdürlüğü paftası üzerinde gerekli teknik işlemleri yaparak durumu ilgili belediye veya valiliğe bildirmektedir.
8 Ağustos 1997 tarihinden önce tamamlanarak iskan belgesi (yapı kullanma izin belgesi) almış olan taşınmazların cins tashihi işlemleri, başka herhangi bir kuruma müracaat etmeksizin kadastro müdürlüklerince doğrudan yerine getirilerek, tapu sicil müdürlüklerince tescilleri sağlanabilmektedir.
Binanın yıktırılarak, arsa haline dönüştürülmesi işlemi için ise şu aşamalardan geçmesi gerekmektedir:
• Cins tashihi için ilgililer kadastro müdürlüğü veya şefliklerine müracaat eder.
• Kadastro müdürlüğünce görevlendirilmiş kişilerce zeminde inceleme yapıldıktan sonra düzenlenen tescil bildirimi tapu sicil müdürlüğüne gönderilir.
Arsa Cinsi Değişikliği İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
• Cins değişikliği istenen taşınmaz malın tapu senedi
• Taşınmaz malın maliki veya temsilcisinin fotoğraflı nüfus cüzdanı
• Yapısız iken yapılı hale gelen taşınmaz malların cins değişikliği işlemlerinde, yapı kullanma izin belgesi veya işlemin yapılmasında sakınca olmadığına dair Belediye/Valilik yazısı.
• Taşınmaz mal sahibinin veya hissedarlarının bir adet vesikalık fotoğrafı
Arsa Cinsi Değişikliği İçin Gerekli Ödemeler Nelerdir?
1 Ocak 1983 tarihinden önce inşaatı bitip iskân ruhsatının alındığının ve inşaata ilişkin Emlak Alım Vergisinin ödendiğini belgelendirilmesi halinde tashih harcı alınmadan, Tapu sicilinde kayıtlı olan arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunan bina vs. tesisler nedeniyle binde 15 ve sosyal mesken vs. nitelikteki binalar nedeniyle binde 7.5 oranındaki harçlar ilgili maliye kuruluşunca tahsil edilir. Burada belirtilen harçların ödendiğine dair belgeler gösterildiği takdirde, bunların dışında kalan harç, her çeşit cins ve kayıt değişikliğinde emlak vergisi, değerinden az olmamak üzere belirtilen değer üzerinden tahsis edilir. Döner Sermaye İşletmesinde belirlenen tarifeye göre ise ücret tahsis edilir.
