Ülkemizdeki binaların çoğu depreme karşı dayanıklı şekilde inşa edilmemiştir. Bu sebeple çok sayıda kişi can güvenliği olmaksızın binalarında yaşamaya devam etmektedir. Vatandaşlar binaları hakkında endişe duyuyorsa bakanlığı, belediyelere, il özel idarelerine ve yetki verilmiş diğer kurumlara başvuru yaparak binalarının sağlamlığını test ettirebilmektedir. Bununla beraber yetkili kurumlar başvuru olmaksızın da binaların dayanıklılığını test etme hakkına sahiptir. Eğer testler sonucunda binanın riskli olduğu tespit edilirse bu durumda bina hakkında yıkım tebligatı yayınlanır.
Yıkım Tebligatı Nedir?
Binanın riskli olduğuna ve bu sebeple yıkılması gerektiğine karar verildikten sonra yayınlanan tebligata yıkım tebligatı denir. Bu tebligatın yayınlanmasının ardından bina sahibinden on beş gün içinde herhangi bir itiraz gelmemesi halinde 60 günden kısa olmamak şartıyla bina yıkılır. Yıkım tebligatı Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından yayınlanır. Müdürlük yıkım işlemlerinin yapılmasını ise belediye ya da İl Özel İdaresi’nden ister. Bu kurumlar aynı zamanda bina malikini yıkım konusundan haberdar etmekle de sorumludur.
Yıkım Tebligatının İçeriği Nasıldır?
Yıkım tebligatı şu bilgileri içermektedir:
- Yıkım süreci en fazla 60 gün içerisinde tamamlanır.
- Verilen 60 günlük süre içerisinde bina sahipleri binalarını yıkmazlarsa bu durumda devreye belediyeler girer. Belediyeler fazladan bir 30 günlük ek süreyi mülk sahibine tanır.
- Belediyeler tarafından verilen 30 günlük ek sürenin de aşılması halinde belediye tarafından bazı yaptırımlar uygulanır. Yıkım emri çıkartılan eve elektrik, su, doğalgaz gibi hizmetler verilmez. Aynı zamanda belediyeler binanın yıkılmadığını da gerekli kurumlara iletir.
- Binanın yıkımının gecikmesi halinde yıkım mülki amirlik tarafından yapılır. Yıkım sürecindeki masraflar dönüşüm süreci proje hesabından karşılanır. Daha sonra ise bu yıkım masrafları bina sahiplerinden arsa payı oranında ipotek şeklinde alınır.
Yıkım Tebligatına İtiraz Edilebilir mi?
Binanın riskli olduğuna dair karara bina sahipleri on beş gün içerisinde binalarının bulunduğu müdürlüklere giderek itiraz edebilirler. İtiraz sırasında mülk sahibi; tapunun fotokopisini, kendi kimlik fotokopisini, tebligat örneğini yanlarında bulundurmalıdır. İtiraz üzerine gerekli kontroller yeniden yapılır. Eğer itiraz sonucu olumsuz olur ve yıkım emri tekrar ederse bu durumda bina sahibi dava açma hakkına da sahiptir. Fakat kentsel dönüşüm kanunu kapsamında bu davalar yıkımın durdurulması şeklinde sonuçlanmamaktadır. Eğer yıkımın haksız olduğu düşünülürse karar mülk sahibine tazminat verilmesi şeklinde olmaktadır.
Yıkım Süreci Sonrasında Ne Olmaktadır?
Yıkım kararının verilmesi ve yıkım işlemlerinin başlamasının ardından şöyle bir süreç işlemektedir. İlk olarak kat sahipleri arasında bir toplantı gerçekleşir. Bu toplantıda yürütülecek işlemlerle ilgili ortak kararlar alınmaya çalışılır. Ortak bir karara ve anlaşmaya varılmaması halinde ise riskli binanın değeri lisans sahibi kurumlar tarafından belirlenir. Belirlenen bu değer göz önünde bulundurularak kat sahipleri arasında yeniden bir anlaşmaya varılmaya çalışılır. Anlaşma sonucunda varılan karar resmi olarak kayıt altına alınır.
