Belediyeden gerekli ruhsatı almadan başlanan veya tamamlanan yapılar kaçak yapı olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde, özellikle de büyük şehirlerde çok sayıda kaçak bina bulunmaktadır. Bu kaçak binaların tespit edilmesi halinde gerekli inşaatı durdurma ve yıkım işlemleri yetkili kurumlarca yapılmaktadır.
Kaçak Bina Yıkımı Nasıl Yapılır?
İmar Kanunu’na göre bir yapının kaçak olmaması için mutlaka yapı ruhsat belgesinin bulunması gerekir. Bu belge imarın yapılacağı belediyenin, müteahhidin, yapı denetim kurulunun ve yetkili mimar ve mühendisin onayını barındırmaktadır. Yetkililerin onay verdiğini gösteren yapı ruhsat belgesi ile beraber yapım işlemleri projeye uygun şekilde başlatılabilir. Fakat söz konusu yapı bu ruhsata sahip değilse ya da ruhsata aykırı olarak yapılıyorsa bu durumda yapı kaçak yapı olarak kabul edilir. Kaçak yapılar ilk olarak belediye ya da valiliklerce mühürlenir. Binanın ruhsata bağlanması ya da ruhsata aykırı durumun giderilmesi mümkün değilse bu durumda yıkım işlemleri başlatılır. Yıkım işlemleri yetkili belediyeler tarafından yapılır.
Kaçak Bina Nasıl İhbar Edilebilir?
Kaçak binaların tespit edilmesinin ardından gerekli işlemler valilik ya da belediyelerce yapılıyor. Fakat binaların tespit edilmesi noktasında çevre halka da görev düşmektedir. Şayet birinin mülküne ya da devlete ait araziye bina yapılmışsa, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olduğu bilinen bir bina varsa bu durumda bu binaların ihbar edilmesi vatandaşlık görevidir. Kaçak binayı ihbar etmek için binanın bulunduğu belediyeye telefon etmek yeterli olacaktır. İhbardan sonraki takip ve kontrol işlemleri belediyelerce yapılarak karara varılacaktır.
Kaçak Bina Yıkımına İtiraz Edilebilir Mi?
Kaçak binaların tespiti üzerine yıkım ya da para cezası binanın durumuna ve arsa durumuna göre verilir. Bu cezalara itiraz hakkı bulunmaktadır. Kaçak binanın cezasına itiraz, kararın bildirilmesinden itibaren yedi gün içerisinde yapılmak zorundadır. Sulh mahkemelerine yapılan itiraz genellikle evrak üzerinden yapılan incelemeyle sonuçlandırılarak karara varılır. İtiraz hakkında mahkemelerin verdiği karar kesin karar olarak kabul edilir. Şayet karar olumsuzsa yıkım ya da para cezası işlemleri uygulanır. Kaçak binalardan alınan para cezası belediyenin bütçesine eklenir.
Yetkili kurumlar da kaçak yapı sahibine veya bina müteahhidini mahkemeye verebilmektedir. Bu mahkeme sonucunda gerekli görülürse müteahhit beş sene meslekten men edilebilmektedir.
